Wprowadzenie
W doświadczonych rękach obrazowanie USG może dorównywać rezonansowi magnetycznemu w diagnostyce niektórych schorzeń. Niedrogi ręczny aparat taki jak Suresult D3Ultra pozwala rozpoznać niektóre z najczęstszych schorzeń bez kierowania pacjenta na rezonans magnetyczny.
Jednak nawet gdy ma się dostęp do aparatu, rozpoczęcie badań onieśmiela. Uważam, że MSK to najbardziej wymagająca specjalizacja, ponieważ trzeba znać tak wiele różnych struktur i tak wiele różnych patologii.
Jednak w praktyce przyłóżkowej można zacząć od wybranych struktur i patologii. Wystarczy zdobyć wiedzę potrzebną do odpowiedzi na pytanie kliniczne. Ograniczenie na początek badań do ściśle określonych problemów/pytań/protokołów (<5min wraz z przygotowaniem), dotyczących konkretnych schorzeń, poprawi trafność diagnostyczną i pozwoli z większą pewnością zaproponować konkretny plan leczenia oraz dokładniej określić rokowanie.
Dzięki temu pacjent będzie lepiej postrzegał lekarza i jego klinikę. Poniższe protokoły dobrano tak, aby wywierały jak najlepsze wrażenie na pacjentach, były łatwe do opanowania przez lekarzy i obejmowały niektóre z najczęstszych schorzeń. Po ich opanowaniu i zdobyciu pewnego doświadczenia można rozpocząć naukę oceny kolejnych struktur i zmian patologicznych.
Badania MSK POCUS dla początkujących: łokieć i ścięgno Achillesa
W opisie tych badań wskazano, jakich zmian patologicznych szukać i jakie struktury można dodatkowo ocenić. Zaczynamy od 3 tendinopatii. Dwie pierwsze wyglądają niemal identycznie i występują po przeciwnych stronach łokcia. Ostatnia dotyczy największego ścięgna. Przyczepy ścięgien w obrębie łokcia zajmują górną połowę skośnej powierzchni nadkłykcia lub większą jej część. Można skorzystać z podzielonego ekranu, aby porównać stronę bezobjawową ze stroną objawową. Należy szukać przerwania ciągłości włókien, pogrubienia ścięgna i/lub nieprawidłowo obniżonej echogeniczności.
1. Przyśrodkowa strona łokcia (łokieć golfisty, zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego i inne…)
Przekroje
- Wspólne ścięgno zginaczy w osi długiej z częściowo widocznym pod nim więzadłem UCL.
- W przypadku tendinopatii: zapalenie przyczepów ścięgnistych, tendynoza, naderwanie ścięgna.
- Sprawdzić, czy występują nieprawidłowości w więzadle UCL (częściowo widocznym pod wspólnym ścięgnem zginaczy).
Projekcje opcjonalne
- UCL w osi długiej, z testem koślawienia lub bez niego.
- Jeśli pacjent uprawia sport wymagający wykonywania rzutów, doznał ostrego urazu lub więzadło UCL wygląda nieprawidłowo, należy obrócić głowicę, aby uwidocznić więzadło UCL w osi długiej; zasadne może być również wykonanie testu koślawiącego.
- Ocena pod kątem naderwania, całkowitego zerwania lub nieregularnego układu włókien (tkanki bliznowatej).
2. Boczna strona łokcia (łokieć tenisisty, zapalenie nadkłykcia bocznego i inne…)
Przekroje
- Wspólne ścięgno prostowników w osi długiej.
- W przypadku tendinopatii: zapalenie przyczepów ścięgnistych, tendynoza, naderwanie ścięgna.
Zalecana projekcja opcjonalna
- Zbadać ultrasonograficznie mięśnie prostowniki w poszukiwaniu hipoechogenicznych guzków wskazujących na mięśniowo-powięziowe punkty spustowe (MFTP).
- Potwierdzić, czy ucisk tego punktu podczas palpacji odtwarza ból pacjenta. Niekiedy można leczyć taki punkt w ciągu kilku minut za pomocą kompresji niedokrwiennej. Zbadać również palpacyjnie i/lub ultrasonograficznie mięsień nawrotny obły w poszukiwaniu MFTP.
3. Ścięgno Achillesa i tylna część pięty
Przekroje
- Ścięgno Achillesa w osi długiej
- W przypadku tendinopatii: zapalenie przyczepów ścięgnistych, tendynoza, naderwanie ścięgna, wyrośla kostne, zespół Haglunda.
- Dodatkowy płyn w kaletce może znajdować się pod ścięgnem lub powierzchownie względem ścięgna/kości piętowej.
- Przeskanować ścięgno Achillesa również w osi krótkiej.
Projekcje opcjonalne
- Ścięgno mięśnia piszczelowego tylnego bezpośrednio za kostką przyśrodkową.
- Jeśli ból/tkliwość u pacjenta występuje bardziej przyśrodkowo lub pacjent odczuwa również ból łuku stopy.
Zobacz całą serię MSK POCUS dla początkujących
To część 1 naszego przystępnego dla początkujących przewodnika po MSK POCUS. Aby rozwinąć wszechstronne umiejętności diagnostyczne, warto zapoznać się z pozostałymi częściami naszej serii MSK POCUS opracowanej dla podstawowej opieki zdrowotnej:
- Część 1: USG barku, kolana & stopy (Tutaj)
- Część 2: USG łokcia & ścięgna Achillesa
- Część 3: Badania USG nerwów, stawu skokowego & złamań
Podsumowanie:
Pozwala to zacząć ćwiczenia od kilku ścięgien bardzo łatwych do obrazowania. Wszystkie 3 ścięgna często są źródłem bólu, a uzyskanie dobrego obrazu pozwala zaprezentować się profesjonalnie. Można też skorzystać z podzielonego ekranu, aby porównać stronę ze zmianami patologicznymi ze stroną prawidłową, oznaczyć obraz i dołączyć go do dokumentacji SOAP lub nawet poćwiczyć pisanie opisu badania.
Udostępnić wynik pacjentowi oraz specjaliście, do którego jest kierowany. Następnie podczas wizyty kontrolnej można wykonać badanie USG, aby pokazać pacjentowi poprawę lub jej brak. Oferuję rozbudowany program edukacyjny, ale warto też śledzić kolejne publikowane tutaj wpisy z prostymi badaniami, które można zacząć wykonywać już dziś.
Piśmiennictwo:
- Ramakko, B. (b.d.). Szkolenie MSK POCUS. Dr. Ramakko’s Ultrasound Training. Pobrano 28 grudnia 2025 z https://msk-pocus-training.trainercentralsite.com/
- Ramakko, B. (14 sierpnia 2025). Badanie USG Suresult w diagnostyce łokcia tenisisty – 11% rabatu z kodem „POCUS11” [Wideo]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=HYUolYyx36I
- Ramakko, B. (24 sierpnia 2025). Ocena ścięgna Achillesa w badaniu USG Suresult – 11% rabatu z kodem „POCUS11” [Wideo]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=wE1XIlN19hM
- Ramakko, B. (4 września 2025). Badanie USG Suresult w diagnostyce tendinopatii ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego – 11% rabatu z kodem „POCUS11” [Wideo]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=DUlW03vXCJQ
- Ramakko, B. (19 października 2025). Badanie USG Suresult w diagnostyce łokcia golfisty – zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego – 11% rabatu z kodem „POCUS11” [Wideo]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=UOAAO2c4fB0
- Ramakko, B. (21 października 2025). USG Suresult w ocenie UCL stawu łokciowego: uraz Tommy’ego Johna – 11% rabatu z kodem „POCUS11” [Wideo]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=R0Uq0UgjccY
- Suresult. (b.d.). D3Ultra — wielofunkcyjny ręczny aparat USG dla lekarzy. Pobrano 28 grudnia 2025 z http://suresultmed.com/shop/handheld-ultrasounds/d3ultra-multipurpose-handheld-ultrasound/
